Η ευρωπαϊκή προσπάθεια για πλήρως διαλειτουργικές ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες σημείωσε σημαντική πρόοδο κατά την τρίτη συνεδρίαση του Interoperable Europe Board, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2025 στις Βρυξέλλες. Στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών-μελών, μαζί με παρατηρητές από ευρωπαϊκούς φορείς κυβερνοασφάλειας και νέους εκπροσώπους από την Ουκρανία και τη Μολδαβία, επικεντρώθηκαν σε δύο βασικές εξελίξεις του Interoperable Europe Act: την έγκριση του πρώτου Interoperable Europe Agenda και την επιλογή των αρχικών «Interoperable Europe Solutions».
Ένας ενιαίος σχεδιασμός για την ευρωπαϊκή διαλειτουργικότητα
Το σημαντικότερο αποτέλεσμα της συνεδρίασης ήταν η υιοθέτηση του πρώτου Interoperable Europe Agenda, του βασικού εργαλείου του Κανονισμού για τον κοινό ευρωπαϊκό σχεδιασμό στη διαλειτουργικότητα.
Το Agenda:
- καθορίζει έναν οδικό χάρτη, βασισμένο σε πραγματικές ανάγκες, για την ανάπτυξη λύσεων που υποστηρίζουν την εφαρμογή ευρωπαϊκών πολιτικών,
- συγκεντρώνει τις προτεραιότητες για λύσεις, δράσεις υποστήριξης και πρωτοβουλίες καινοτομίας,
- διευκολύνει τον συντονισμό της χρηματοδότησης και της υλοποίησης τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Οι ανάγκες και οι προτεραιότητες του Agenda διαμορφώθηκαν μέσα από διαβούλευση με την Interoperable Europe Community και τα κράτη-μέλη, όπως προβλέπεται από τον μόνιμο μηχανισμό εργασίας του Board.
Οιπρώτεςεπίσημες Interoperable Europe Solutions
Παράλληλα, το Board πρότεινε την πρώτη σειρά λύσεων που λαμβάνουν την ειδική ετικέτα «Interoperable Europe Solutions», η οποία αποδίδεται σε ώριμες και επαναχρησιμοποιήσιμες λύσεις που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στις αξιολογήσεις διαλειτουργικότητας.
Οι επιλεγμένες λύσεις είναι:
Οι λύσεις αυτές επιλέχθηκαν κατόπιν ανοικτής πρόσκλησης στην πλατφόρμα Interoperable Europe Portal και αξιολογήθηκαν από ειδικούς των κρατών-μελών, βάσει κριτηρίων όπως οι ανάγκες των χρηστών, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης, η ασφάλεια και η προστασία δεδομένων, η ανοιχτότητα και η βιωσιμότητα.
Τι σημαίνει στην πράξη η επιλογή των Core Vocabularies
Τα Core Vocabularies αποτελούν κοινά μοντέλα αναφοράς για βασικές διοικητικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στα πληροφοριακά συστήματα της δημόσιας διοίκησης. Η αξία τους δεν περιορίζεται στον ορισμό εννοιών, αλλά έγκειται κυρίως στη δυνατότητα διαφορετικά συστήματα και φορείς να ανταλλάσσουν δεδομένα χωρίς την ανάγκη επανασχεδιασμού ή εκτεταμένων προσαρμογών.
Στην πράξη, τα Core Vocabularies διευκολύνουν:
- τη διασύνδεση μητρώων και καταλόγων μεταξύ φορέων,
- την ανάπτυξη κοινών ψηφιακών υπηρεσιών,
- τη συμμετοχή των κρατών-μελών σε διασυνοριακά έργα, με κοινή σημασιολογική βάση.
Η αναγνώρισή τους ως Interoperable Europe Solution τα καθιστά σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση νέων ψηφιακών υπηρεσιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο ρόλος του DCAT-AP στη διάθεση δημόσιων δεδομένων
Το DCAT-AP είναι η ευρωπαϊκή προδιαγραφή που επιτρέπει την ενιαία περιγραφή καταλόγων δεδομένων, ανεξάρτητα από τον φορέα ή τη χώρα δημοσίευσης. Μέσω του DCAT-AP, τα σύνολα δεδομένων καθίστανται ευκολότερα εντοπίσιμα και συγκρίσιμα, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εφαρμογή του DCAT-AP υποστηρίζει:
- τη σύνδεση εθνικών καταλόγων δεδομένων με ευρωπαϊκές πλατφόρμες,
- την επαναχρησιμοποίηση δεδομένων από τη δημόσια διοίκηση, την έρευνα και την αγορά,
- τη συνεπή εφαρμογή πολιτικών ανοικτών δεδομένων.
Η επιλογή του DCAT-AP ως Interoperable Europe Solution επιβεβαιώνει τον κομβικό ρόλο του στη διαλειτουργικότητα των δεδομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το Interoperable Europe Agenda, καθώς και οι ανάγκες για τις προτεινόμενες λύσεις, θα αναθεωρούνται σε ετήσια βάση, ώστε να ανταποκρίνονται στις εξελισσόμενες πολιτικές και τεχνολογικές απαιτήσεις.
Επόμενη γενιά EIF: έναρξη της διαδικασίας αναθεώρησης
Η πρόεδρος της ανεξάρτητης ομάδας ειδικών για το Next Generation EIF, Emilija Stojmenova Duh, παρουσίασε τις προτάσεις για το νέο πλαίσιο. Οι συστάσεις αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για την αναθεώρηση και τη μελλοντική πρόταση του Board σχετικά με το επόμενο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας.
Πρώτη Ετήσια Έκθεση για τη Διαλειτουργικότητα στην ΕΕ
Το Board συζήτησε επίσης την πρώτη Annual Report on Interoperability in the Union, όπως προβλέπεται από το άρθρο 20 του Κανονισμού. Η έκθεση προσφέρει μια αρχική εικόνα της προόδου μετά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής και εστιάζει σε τέσσερις πυλώνες:
- διακυβέρνηση,
- εργαλεία ενίσχυσης της διαλειτουργικότητας,
- υποστηρικτικά μέτρα,
- αξιολογήσεις διαλειτουργικότητας.
Η συστηματική παρακολούθηση αυτών των παραμέτρων βοηθά τα κράτη-μέλη και την Επιτροπή να χαράξουν κοινές προτεραιότητες και να ενισχύσουν την αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στις πολιτικές και τις τεχνολογικές λύσεις.
Κοιτώντας προς το 2026
Το Interoperable Europe Board θα συνεδριάσει ξανά τον Μάιο του 2026, προκειμένου να αξιολογήσει την πρόοδο, να επικαιροποιήσει το Agenda και να συνεχίσει να καθοδηγεί την υλοποίηση του Interoperable Europe Act, σε στενή συνεργασία με τα κράτη-μέλη και την ευρωπαϊκή κοινότητα διαλειτουργικότητας.